Poprzednia strona
 
Strona główna
 


---------------- Nowe technologie ----------------

Porównanie właściwości
wodorozcieńczalnych i rozpuszczalnikowych wyrobów malarskich


Do niedawna sprawa była prosta. Do malowania stolarki oraz wszystkiego co nie jest ścianą używało sie farb olejnych, przemianowywanych później (w miarę drobnych zmian w ich składzie chemicznym) na ftalowe i alkidowe. Wyroby emulsyjne, zwane również obcojęzycznie dyspersyjnymi używane były wyłącznie do malowania tynków, płyt gipsowo kartonowych etc.

Wynalezienie żywicy akrylowej i opracowanie na jej bazie wodorozcieńczalnych farb o cechach dotychczasowych produktów ftalowych wprowadziło spory zamęt w tej materii. Po początkowym okresie bezkrytycznego zachwytu nad wyrobami wodorozcieńczalnymi przyszedł czas na obiektywną i krytyczną ocenę różnic pomiędzy wyrobami tradycyjnymi na bazie rozpuszczalników organicznych i ich akrylowymi odpowiednikami. Obie te grupy posiadają bowiem swoją specyfikę i nie da się jednoznacznie określić która z nich jest "lepsza".

Toksyczność.
Tu sprawa jest oczywista - przynajmniej z punktu widzenia końcowego użytkownika. W czasie prowadzenia robót malarskich nie występuje emisja szkodliwych ro- puszczalników. Ujmując zagadnienie bardziej całościowo musimy dostrzegać również pewne zagrożenia. Nie dotyczą one co prawda bezpośrednio użytkownika tym niemniej należałoby z nich zdawać sobie sprawę. Pozwoli to na minimalizację negatywnego oddziaływania tych produktów na środowisko. Chodzi mianowicie o to, co dzieje się z resztkami produktów oraz pustymi opakowaniami. W przypadku wyrobów rozpuszczalnikowych wyrzucane są one z reguły do śmietnika co w przypadku przerabiania śmieci przez spalarnie pozwala na bezproblemową ich utylizację. Produkty wodorozcieńczalne trafiają w takim przypadku raczej do kanalizacji co w przypadku oczyszczalni nastawionych na ścieki komunalne nie pozwala na ich utylizację i w rezultacie zanieczyszczają nasze i tak już bardzo zatrute rzeki. W powszechnym mniemaniu jest to mało istotne a tymczasem te właśnie "ekologiczne" produkty zawierają również zemulgowane rozpuszczalniki organiczne oraz niezwykle szkodliwe w przypadku przedostania sie ich do biosfery aminy. Z tego względu wykazując świadomość ekologiczną powinniśmy zająć się wstępnym unieszkodliwieniem tych resztek sami pozostawiając je w otwartych naczyniach na wolnym powietrzu do całkowitego odparowania a następnie wyrzucając suchą pozostałość razem z innymi odpadami. W porównaniu z systemem utylizacji tego typu produktów stosowanym w państwach bardziej dbających o środowisko naturalne jest to oczywiście półśrodek jednak powszechne zastosowanie nawet tak prostej metody dałoby w skali kraju poważne ograniczenie emisji szkodliwych substancjido środowiska.

Wysychanie
W przeciętnych warunkach proces wysychania wyrobów wodorozcieńczalnych jest zdecydowanie szybszy. Dotyczy to jednak z reguły tylko pierwszej fazy schnięcia. Oczywiście, że szybkie osiągnięcie pyłosuchości jest bardzo istotne gdyż ogranicza możliwść zanieczyszczenia świeżo nałożonej powłoki malarskiej. Musimy sobie jednak zdawać sprawę, że pełna wytrzymałość mechaniczna powłoki osiągana jest najczęściej dopiero po 2 - 3 dniach. W przypadku dużej wilgotności powietrza sytuacja zmienia się wyraźnie na korzyść tradycyjnych wyrobów rozpuszczalnikowych, przy których proces schnięcia tylko w niewielkim stopniu zależy od wilgotności. Profesjonaliści znają doskonale sytuację gdy przedmiot pomalowany wyrobem wodorozcieńczalnym lepi sie jeszcze po 2 dniach a przeniesony do suchego i ogrzanego pomieszczenia wysycha w ciągu kilkudziesięciu minut. W przypadku wyrobów rozcieńczalnikowych początkowe fazy wysychania przebiegają stosunkowo wolno natomiast potem dochodzenie do pełnej twardości i wytrzymałości powłoki jest dosyć szybkie.

Właściwości
W tym przypadku wszystko zależy oczywiście od konkretnego wyrobu. Jeżeli jednak będziemy próbować wyciągnąć jakąś przeciętną z wyrobów znajdujących się na rynku to okaże się, że wyroby wodorozcieńczalne górują elastycznością i odpornością powłoki na uderzenia natomiast wyroby rozpuszczalnikowe dają powłoke twardszą a więc bardziej odporną na ścieranie. Istotną wadą powłok nakładanych z dyspersji wodnych jest ich mięknięcie pod wpływem podwyższonej temperatury. Wzrasta wtedy podatność powłoki na zabrudzenie; cząsteczki kurzu i brudu łatwo się przyklejają. W przypadku farb i lakierów rozpuszczalnikowych takie zjawisko w ogóle nie występuje.

Przygotowanie podłoża
Zdecydowanie bardziej wymagające są pod tym wzgledem wyroby wodorozcieńczalne. Tworzą na powierzchni warstwy o zdecydowanie mniejszej grubości co uwaydatnia wszelkie, nawet najmniejsze niedoskonałosci powierzchni. Pozwalają doskonale uwydatnić fakturę podłoża lecz nie robią tego przeciez wybiórczo. Każde szpachlowanie czy uszkodzenie powierzchni będzie znacznie trudniej ukryć pod powłoką wyrobu wodorozcieńczalnego i sprawą fachowca i sprzedawcy produktu (zakładamy oczywiście, że jest on także fachowcem...) powinno być uświadomienie klientowi jeszcze przed rozpoczęciem prac, że na przykład zamiast wymarzonej faktury panelu na powierzchni boazerii pomalowanej kryjącym wyrobem akrylowym może on otrzymać fakturę niezbyt starannie wyheblowanej deski. Właściwości oka ludzkiego powodują, że różnice kolorystyczne usłojenia maskują w tym przypadku fakturę i jej uwydatnienie bedzie zawsze decyzją wymagającą poważnego przyjrzenia się planowanej do pomalowania powierzchni.

Nakładanie wyrobu.
W odniesieniu do tradycyjnych wyrobów rozpuszczalnikowych niewiele nowego da sie na ten temat powiedzieć. W procesie malowania wyrobami akrylowymi zaznaczona w poprzednim punkcie mała grubość nakładanej powłoki staje się zdecydowaną zaletą. Doskonale maskuje wszelkie nierównomierności w czasie nakładania. Warstwa farby czy lakieru wodorozcieńczalnego wielokrotnie zmniejsza w czasie schnięcia swoją grubość co czyni proces malowania znacznie łatwiejszym. Należy tylko pamietać o stosowaniu pedzla o miękkim włosiu (najlepiej specjalnego do wyrobów akrylowych) oraz stosowaniu w przypadku drewna ostatniego pociągnięcia pędzlem wzdłuż włókien. W przypadku powszechnie stosowanych ostatnio wałków malarskich do wyrobów akrylowych najlepiej stosować wałeczki typu "flock" z gąbki pokrytej delikatnym meszkiem. Taka konstrukcja wałka zabezpiecza przed powstawaniem mikropęcherzyków powietrza, które przy nakładaniu szybko schnących wyrobów akrylowych często nie zdążą popękać do czasu wstępnego wyschnięcia powłoki i w rezultacie malowana powierzchnia staje sie szorstka i nieprzyjemna.

Trwałość produktu
Znowu zdecydowanie górują w tym przypadku wyroby wodorozcieńczalne. Należy tylko zadbać niedopuścić do ich zamarznięcia, gdyż proces ten z reguły powoduje nieodwracalne wytrącenie żywicy z fazy emulsji a więc zniszczenie farby czy lakieru. Poza znacznie lepszą stabilnością samego wyrobu w czasie przechowywania pozbawione są również nieprzyjemnej cechy tworzenia kożucha na powierzchni produktu przechowywanego w niecałkowicie wypełnionej puszce. Powstanie kożucha, szczególnie jeżeli jest on kruchy wymaga przefiltrowania wyrobu co w warunkach placu budowy nie zawsze jest wykonalne.

Jeżeli tylko długo przechowywany produkt akrylowy nie wykazuje widocznych zmian koloru i zapachu oraz daje sie dokładnie wymieszać to należy się spodziewać, że nie utracił swoich walorów użytkowych. Przy stosowaniu przeterminowanych wyrobów rozpuszczalnikowych należy zawsze wykonać próbne malowanie na podstawie którego można będzie określić czy zaburzeniu nie uległ proces schniecia oraz właściwości uzyskanej powłoki. Najczęstszymi problemami są w tym przypadku przedłużające się wysychanie oraz uzyskana gumowata i nieodporna mechanicznie powłoka.